Archive for december, 2013

dec
31
2013

2013 in lemma’s: Het jaar van…

Nog even en dan is het kalenderjaar 2013 voorbij. In een aantal trefwoorden zal ik het jaar proberen te vatten. Waarbij ik gelijk opteken dat mijn jaaroverzicht verre van compleet is.

Het jaar van…

dec
30
2013

Boek: André Brink – ‘n Ogenblik in de wind

Dodenherdenking 2013. Ik ben deze editie bij het Joods Monument in Leeuwarden. Dit schoolplein naast de Joodsche School (1886 – 1943) heeft een grote mezoeza en flarden administratie van de Joodsche Raad. Pal naast dit monument is de Grote of Jacobijnerkerk.

dec
29
2013

J.J. Slauerhoff

In zijn post-Doe Maar-leven ontwikkelde bassist/zanger Henny Vrienten zich tot een poëzieliefhebber. Hij stelde onder meer een bloemlezing samen met gedichten van De Tachtigers. En hij stelde een bloemlezing samen met gedichten van de scheepsarts Jan Jacob Slauerhoff.

Toen ik voor het eerst in Leeuwarden de Fryske Fespertsjinst bezocht, in de Waalse Kerk, citeerde de voorganger van dienst uit Slauerhoffs poëzie. Slechts in mijn gedichten kan ik wonen. De dominee preekte over het leven dat we op aarde hebben: dat we ons niet thuis voelen, zwervend door de woestijn.

Jan Jacob Slauerhoff werd geboren in Leeuwarden, en groeide op aan de Voorstreek van de voormalige Hofstad. Daar, in dat huis, was een interieurswinkel gevestigd. Met de bijpassende naam Slauerhoff.

Deze zaak is over de kop gegaan. Maar zoals het gaat in onze economie zal ook deze winkel wel weer een vage doorstart maken.

Slauerhoff, Leeuwarden, Vrienten. Het is allemaal weer mooi met elkaar verweven.

000_0003

dec
28
2013

Neerlands Hoop in Bange Dagen

Onlangs kocht ik bij Wobbe, mijn hofleverancier op muziekgebied, een plaat. Een ouderwetse, voor een paar euro. Niet een nieuwerwetse, die je tegenwoordig via Music On Vinyl kunt krijgen. Of een elpeeversie van een cd. Nee, een elpee van vroeger dagen.

dec
27
2013

Geestelijk narcisme

Hans Riphagen is docent aan het baptistenseminarium in Barneveld. Ik kende Riphagen niet – totdat ik vandaag in het Nederlands Dagblad en het Reformatorisch Dagblad een bespreking zag van zijn Opwekking-analyse. Deze analyse staat in het jongste nummer van het evangelische magazine Soteria.

En het is een snoeiharde analyse! Voor zijn artikel onderzocht Riphagen de vijftig meest gezongen aanbiddingsliederen in de Verenigde Staten in 2012, aan de hand van de lijst die Christian Copyright Licensing International (CCLI) jaarlijks publiceert. Veel van deze liederen zijn ook in Nederland bekend, omdat ze in vertaling in de bundel Opwekking zijn opgenomen.

In de lijst zitten dominerende componisten als Chris Tomlin (Our God), Matt Redman (Tienduizend redenen) en Tim Hughes (Here I am to worship). Ook deze artiesten kende ik niet, maar ik neem ter kennisgeving aan dat dit toonaangevende tekstschrijvers zijn.

Het RD schrijft: ‘Als het gaat om de verhouding God-mens, stelt Riphagen dat de meeste aanbiddingsliederen zijn gericht tót God. Juist in een aantal van deze liederen ligt echter een sterke nadruk op reflectie en ervaring. „Hier is terecht veel kritiek op, want de reflectie kan het karakter krijgen van geestelijk narcisme, dat samen met het hoge ervaringsgehalte maakt dat God niet meer is dan een projectie van onze eigen onvervulde verlangens.”’

Muziekredacteur en theoloog Rien van den Berg in het ND: ‘’Het is moeilijk om Jezus nog als mens te herkennen’, schrijft Riphagen. ‘De mens Jezus van Nazareth verdwijnt, en daarmee ook de profetische Jezus, die controversieel, confronterend en storend was. Jezus wordt losgemaakt van de politieke, economische, culturele en religieuze werkelijkheid van de eerste eeuw, en verlies daarmee zijn scherpte.’’

Even verderop in hetzelfde artikel: ‘De liederen creëren een romantisch beeld van Gods reddende liefde, schrijft Riphagen, en zijn nogal eenzijdig in hun beeldgebruik. Metaforen als ‘kroon’, ‘heerschappij’, ‘koninkrijk’ en ‘majesteit’ komen rijkelijk voor, maar Bijbelse metaforen als herder, brood van het leven, wijnstok, dienstknecht of hogepriester zijn vrijwel afwezig.’

De liederen lopen daardoor het risico van ‘geestelijk narcisme’, concludeert de docent liturgiek: ‘Samen met het hoge ervaringsgehalte maakt dit dat God niet meer is dan een projectie van onze eigen onvervulde verlangens. God is dan niet meer de Ander, maar zit opgesloten in onze eigen ervaring.’

Dat betekent dat de evangelische- en Pinksterkerken huiswerk meekrijgen van ‘hun’ hoogleraar. Zij moeten zich de vraag stellen wie ‘our God’ is en of de aanbidding in de gangbare liederen  Hem wel recht doet.

Een mooie opdracht voor die kerken. Maar het zou te makkelijk zijn om het daar bij te laten. Ik zou dezelfde vraag willen stellen aan de ‘reguliere’ protestantse kerken. Aan de progressieve Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), de vooruitstrevende Christelijk-Gereformeerde Kerken, de snel ontwikkelende Nederlands Gereformeerde Kerken; maar ook aan het Evangelisch Werkverband binnen de Protestantse Kerk in Nederland.

Aanbidden we niet teveel onszelf in de Opwekkingsliederen? En stellen we onszelf niet teveel voorop in de ‘evangelicals’, breder dan het evangelische liedboek – ook in liedjes van onder andere Kees Kraaijenoord en Matthijn Buwalda?

Het is een open vraag, maar voor mij ligt de analyse van Riphagen dicht aan mijn hart.

dec
27
2013

Directeur Groene Amsterdammer weg

AMSTERDAM – De directeur van opinieblad De Groene Amsterdammer, Teun Gautier, is per direct gestopt bij het tijdschrift. Dat heeft De Groene vrijdag bekend gemaakt in een persbericht op de site. Gautier stopt vanwege ‘een fundamenteel verschil van inzicht tussen hem en het bestuur en de redactie van De Groene’.

De kwestie gaat over een lening die De Groene had gegeven voor een boek van ex-prins Edwin de Roy van Zuydewijn over het Koninklijk Huis. Gautier en De Groene gaan in goede harmonie uiteen. Het magazine roemt de voormalige directeur een gewaardeerde leidinggevende.

Wie Gautier opvolgt bij De Groene Amsterdammer is nog niet bekend; er wordt gezocht naar een opvolger.

dec
26
2013

Jon Dahl Tomasson naar Roda JC

KERKRADE – Oud-Feyenoorder Jon Dahl Tomasson is de nieuwe trainer van Roda JC. Volgende week vrijdag wordt de voormalig Deens international gepresenteerd bij de club uit Kerkrade. Tomasson is sinds een half jaar hoofdtrainer bij Excelsior, zijn eerste klus als eindverantwoordelijke.

Tomasson was als voetballer actief bij Feyenoord, sc Heerenveen, Newcastle United, AC Milan en VfB Stuttgart. In Kerkrade wordt hij herenigd met technisch directeur Leon Vlemmings, onder wie de 37-jarige Deen assistent-trainer was bij Feyenoord. Ook waren de twee gezamenlijk actief als trainersduo bij Excelsior.

Jon Dahl Tomasson volgt Ruud Brood op als trainer bij de Limburgse club. Brood werd vlak voor Kerst ontslagen wegens tegenvallende resultaten.

dec
25
2013

Kersttoespraak 2013

In de gejaagdheid van het dagelijks leven, vaak gericht op het hier en nu, is Kerstmis een rustpunt; een moment voor bezinning op ons bestaan en op onze relatie met anderen, dichtbij en verder weg.
Juist met Kerst, toch het feest van het licht, worden we herinnerd aan persoonlijk verlies en verdriet. Wie een dierbare heeft verloren, voelt in deze dagen de pijn extra scherp.

dec
25
2013

Stef Bos – Lied van de moeder: Pieta

Waar kan ik slapen vannacht
Denken aan niets
Waar ik woon zie ik alles
Wat ik niet wil zien
In elke kamer in dit huis
In alles wat hier is
Zie ik jou voor mij
Met mijn ogen dicht

Zie jou weer spelen in het zand
Alleen met je verbeelding
Bouwde jij kastelen
Leefde in je eigen wereld
Maar in elke straat in deze stad
Waar ik ook ben
In alle mensen die jij kende
Hoor ik nu jouw stem

En ik verlang naar de dagen
Dat je niets en niemand was
Te klein om heel de wereld
Te veroveren
Ik zou mijn leven geven
Om nog een keer voor een dag
Het licht te zien in jouw ogen

Waar kan ik slapen vannacht
Wie houdt mij vast
Als ik weer val in het verleden
In een bodemloze leegte
En er gaat geen dag voorbij
Dezelfde film draait in mijn hoofd
Jij ligt weerloos in mijn armen
Jouw ogen zijn gebroken
En uitgedoofd

En ik verlang naar de dagen
Toen je niets en niemand was
Te klein om heel de wereld
Te veroveren
Ik zou mijn leven geven
Om nog een keer voor een dag
Het licht te zien in jouw ogen

Ze noemen jou een koning
Ze noemen jou een bedelaar
Ze noemen jou een held
Ze noemen jou een lasteraar
Ze noemen jou een dromer
En ze noemen jou een tovenaar
Ze noemen jou van alles

Maar ik verlang naar de dagen
Dat je niets en niemand was
Te klein om heel de wereld
Te veroveren
Nu zou ik alles geven
Om nog een keer voor een dag
Het licht te zijn in jouw ogen

Ik verlang naar de dagen
Dat je niets en niemand was
Te klein om heel de wereld
Te veroveren
Ik zou alles geven om
Nog een keer voor een dag
Het licht te zien
In jouw ogen

 

© Stef Bos, 2009

dec
25
2013

Jesus

And then I saw Him in the crowd
A lot of people had gathered round Him
The beggars shouted the lepers called Him
The old man said nothing
He just stared about him
All going down to see the Lord Jesus
All going down to see the Lord Jesus
All going down

Then came a man before His feet he fell
Unclean said the leper and rang his bell
Felt the palm of a hand touch his head
Go now go now you’re a new man instead
All going down to see the Lord Jesus
All going down to see the Lord Jesus
All going down

It all began with the three wise men
Followed a star took them to Bethlehem
And made it heard throughout the land
Born was a leader of man
All going down to see the Lord Jesus
All going down to see the Lord Jesus
All going down

It all began with the three wise men
Followed a star took them to Bethlehem
And made it heard throughout the land
Born was a leader of man
All going down to see the Lord Jesus
All going down to see the Lord Jesus
All going down

 

© Freddie Mercury, 1974