Archive for augustus, 2014

aug
31
2014

Stanley Menzo ontslagen bij Lierse

LIERSE – Stanley Menzo is ontslagen als trainer van Lierse SK. Het ontslag volgt op de slechte resultaten van de Belgische Eersteklasser in de laatste weken. Zaterdag verloor Lierse met 0-2 van Waasland-Beveren waardoor de ploeg naar de laatste plaats van de ranglijst zakte. Op de website van de club reageert de 50-jarige Menzo teleurgesteld op zijn gedwongen vertrek.

“Het is met pijn in het hart dat ik op deze manier afscheid moet nemen van de club van mijn hart. Maar ik kan recht in de spiegel kijken en zeggen dat ik er alles aan heb gedaan de voorbije anderhalf seizoen. Ik wens Lierse dan ook het beste toe voor de toekomst.”

Menzo tekende in mei 2013 voor twee jaar bij de Belgische club, waar hij als speler ook drie seizoenen onder contract heeft gestaan. Zijn taken worden voorlopig overgenomen door de assistent-trainers: de Nederlander Alfons Arts en de Duitser Daniel Simmes.

Tussen 2008 en 2010 was Menzo hoofdtrainer van Cambuur Leeuwarden, waar hij ook werd geassisteerd én opgevolgd door Alfons Arts. Ook was de voormalige keeper assistent-trainer bij Vitesse (2010-1013).

Bron: NOS.nl

aug
30
2014

Van neonazi naar pastor

LEEUWARDEN – Een voormalig Duitse neonazi die door het hele land lezingen en interviews geeft over rechts-extremisme. Johannes Kneifel heeft een verhaal te vertellen.

Kneifel (32) zat vijf jaar vast nadat hij in 1999 in Duitsland een Nederlandse man doodtrapte. In de cel ontdekte hij dat hij de enige blanke was op de afdeling.

Hij verloor er zijn racisme. “Door te luisteren naar de verhalen van mijn medegevangenen kwam ik erachter dat we, ondanks de verschillende huidskleur, broeders konden zijn.”

Zijn bekering leidde ertoe dat Kneifel theologie ging studeren en nu als pastor werkt. Zijn ommekeer wordt hem door de rechtse scene niet in dank afgenomen. Bang voor wraakacties is hij niet, liever focust hij zich op het doorgeven van zijn boodschap van hoop.

Bron: LC.nl

aug
29
2014

Culturele Hoofdstad

Afgelopen zondag was de Vlaamse schrijver David Van Reybrouck te gast in het tv-programma Zomergasten. Ik heb wel eens wat van deze Vlaming gelezen, een dun boekje waarin hij pleit vóór populisme. Enfin, Wilfried de Jong ondervroeg Van Reybrouck, en ik vermaakte me weer een mooie zondagavond.

Waar ik blij verrast door was, was dat Van Reybrouck een stukje uit de documentaire Yn dat sykjen sûnder finen. Dit is een film over de Friese dichter Tsjêbbe Hettinga. Want met Hettinga had Van Reybrouck wel een speciale band, vertelde hij tegen Wilfried de Jong.

De Vlaming vertelde dat hij een keer bij Hettinga thuis was geweest. Met de trein naar ‘Leeuwárden’, zoals Van Reybrouck zei. Aan de keukentafel zitten praten over poëzie. De gedichten van Hettinga vertalen naar het Nederlands, vanuit het Fries. De stap van het West-Vlaams, de taal van Van Reybrouck, en het (stads-)Fries is niet zo heel groot, betoogde de Zomergast met een knipoog.

Het filmfragment zorgde ervoor dat Van Reybrouck kritiek uitte op de dichtkunst uit de Lage Landen van vandaag, in het algemeen. Hettinga behoort, samen met Hugo Claus en H. H. Ter Balkt, tot ‘de meest vlezige dichters. Het vet druipt ervan af. Nederlandse poëzie is ‘vaak geschreven door mensen die Nederlandse taal en letterkunde hebben gestudeerd. ‘Prachtig, maar je moet ook het verschil tussen leem en klei kennen. Dat mis ik in de poëzie. Te weinig hart en handen, erg veel hoofd.’

Die hart en handen, dat had ‘onze’ Tsjêbbe dus wel. De man die steeds minder kon zien, letterlijk. Bij wie wel nog licht in de ogen kwam, maar die alleen nog licht van donker kon onderscheiden. En nog vage schimmen kon zien. Daar bleef het dan bij – zijn gedichten typte Hettinga met behulp van een laptop met voorlees-functie, je weet wel, zo’n functie waarbij een geprogrammeerde vrouwenstem de woorden voorleest.

Het ontroerde me, dat ‘Hettinga-gedeelte’ tijdens Zomergasten. Niet zozeer omdat het Van Reybrouck zelf ook wat deed; zichtbaar ontroerd was hij toen hij sprak over de wijlen dichter. Wat mij trof, was de internationale ‘vriendschap’ tussen de Fries en de Vlaming. Het was een voorschot op Kulturele Haadstêd 2018: twee schrijvers, die ondanks hun verschillende talen toch een gemeenschappelijke taal spraken, namelijk die van de literatuur (ook cultuur, nietwaar?).

Zonder het te weten, trapte Zomergasten 2014 dus alvast af voor het grote culturele gebeuren van over vier jaar. Waarvoor dank, David en Wilfried.

(Eerder gepubliceerd op Suksawat)

aug
28
2014

Tweedehands: Franca Treur – Dorsvloer vol confetti

Vijf jaar geleden debuteerde schrijfster en journaliste Franca Treur met ‘Dorsvloer vol confetti’. Binnen twee jaar kreeg het boek 26 drukken. Niet slecht voor een debuut.

‘Dorsvloer vol confetti’ is geen autobiografische roman, maar heeft wel elementen uit de jeugd van Treur. Het boek vertelt het verhaal van Katelijne Minderhoud, het enige meisje in een gezin met zeven kinderen; Katelijne heeft drie broers boven zich en drie broers onder zich. Ze is een buitenstaander, ook gezien haar intellectuele vermogen.

Het gezin-Minderhoud is een bevindelijk-gereformeerd boerengezin in Zeeland. De Statenbijbel is heilig, de ouders streng doch rechtvaardig en het gat tussen leer en leven is wat groter dan je eigenlijk zou hopen. Een hartelijke relatie tussen ouders en kinderen is er niet; er wordt gesproken over ‘de vader’, ‘de moeder’ en ‘de oma’, bijvoorbeeld.

Een duidelijke rolverdeling is er ook. De jongens helpen de vader met het boerenbedrijf, Katelijne moet de moeder helpen in het huishouden. Zo doe je dat; veranderingen worden niet gewaardeerd.

Het boek eindigt met een bruiloftsfeest in de boerderij van de familie Minderhoud: zoon Christiaan moet trouwen met zijn vriendin Petra, hoewel ze beiden nog maar 16 zijn. In de dorsvloer is het feest – aan het einde van het feest wordt de confetti uitgestrooid over de aanwezige gasten, wat eigenlijk voor het bruidspaar bedoeld was.

Een mooi boek? Het is een roman, dus per definitie ‘niet waar gebeurd’. Voor de familie Minderhoud (en ongetwijfeld ook voor de familie Treur) een slecht boek, omdat het immers niet de Schrift zelf is. Slecht is het daardoor niet, omdat ‘Dorsvloer’ wel een goed beeld geeft van het beklemmende bevindelijk-gereformeerde geloof. Misschien is het meer aan het succes van Jan Siebelink en Maarten ‘t Hart te danken dat de vrouw Treur zo’n succes heeft.

N.a.v. Franca Treur – Dorsvloer vol confetti, Uitgeverij Promotheus, 26e druk 2011

aug
27
2014

De kelder-bandjes

November, dat is de maand waarin we veel Bob Dylan mogen verwachten. Natuurlijk, er was al de aankondiging van The Lost Basement Tapes (release: 11 november), waarbij nieuwe generatie-muzikanten liedteksten van de bard op muziek hebben gezet.

Gisteren kwam daar onverwachts het bericht dat een week eerder The Basement Tapes Complete verschijnt. Deze 6-cd (138 nummers!) is de elfde aflevering van Dylans befaamde Bootleg Series. Als een donderslag bij heldere hemel, zo voelt deze aankondiging. Maar laten we eerlijk zijn: het is een hele positieve verrassing.

Werden we maar vaker zo onaangekondigd opgevrolijkt.

Overigens, van The Bootleg Series, Vol. 11 was al eerder sprake – maar dan in een aflevering met outtakes van óf Blood On The Tracks (1975) of The Gospel Years (1979 – 1982). Wellicht zijn die plannen verder naar achteren geschoven.

Hoe The Basement Tapes Complete zich verhouden tot het Sinatra-album Shadows In The Night, weet ik niet. Dat horen we te zijner tijd ongetwijfeld.

aug
26
2014

The Basement Tapes To Be Released November 4

BS11

Columbia Records/Legacy Recordings will release Bob Dylan’s The Basement Tapes Complete: The Bootleg Series Vol. 11 on November 4. Compiled from meticulously restored original tapes – many found only recently – this historic six-disc set is the definitive chronicle of the artist’s legendary 1967 recording sessions with members of his touring ensemble who would later achieve their own fame as The Band.

The Basement Tapes Raw: The Bootleg Series Vol. 11, a two-disc version of highlights from the deluxe edition, will also be released on November 4.

This will also be issued as a 3 LP set on 180-gram vinyl.

Among Bob Dylan’s many cultural milestones, the legendary Basement Tapes have long fascinated and enticed successive generations of musicians, fans and cultural critics alike. Having transformed music and culture during the early 1960s, Dylan reached unparalleled heights across 1965 and 1966 through the release of three historic albums, the groundbreaking watershed single “Like A Rolling Stone,” a controversial and legendary ‘electric’ performance at the 1965 Newport Folk Festival and wildly polarizing tours of the United States, Europe and the United Kingdom. Dylan’s mercurial rise and prodigious outpouring of work during that decade came to an abrupt halt in July 1966 when he was reported to have been in a serious motorcycle accident in upstate New York.

Recovering from his injuries and away from the public eye for the first time in years, Dylan ensconced himself, along with Robbie Robertson, Rick Danko, Richard Manuel, Garth Hudson and, later, Levon Helm, in the basement of a small house, dubbed “Big Pink” by the group, in West Saugerties, New York. This collective, which would come to be known as Bob Dylan and The Band, recorded more than a hundred songs over the next several months including traditional covers, wry and humorous ditties, off-the cuff performances and, most important, dozens of newly-written Bob Dylan songs, including future classics “I Shall Be Released,” “The Mighty Quinn,” “This Wheel’s On Fire” and “You Ain’t Going Nowhere.”

When rumors and rare acetates of some of these recordings began surfacing, it created a curiosity strong enough to fuel an entirely new segment of the music business: the bootleg record. In 1969, an album mysteriously titled Great White Wonder began showing up in record shops around the country, and Dylan’s music from the summer of 1967 began seeping into the fabric of popular culture, penetrating the souls of music lovers everywhere. With each passing year, more and more fans sought out this rare contraband, desperate to hear this new music from the legendary Bob Dylan.

The actual recordings, however, remained commercially unavailable until 1975, when Columbia Records released a scant 16 of them on The Basement Tapes album (that album also included eight new songs by The Band, without Dylan).

A critical and popular success, The Basement Tapes went Top 10 in the US and UK, with John Rockwell, of The New York Times, calling it “one of the greatest albums in the history of American popular music,” Paul Nelson, in Rolling Stone, praising the tracks as “the hardest, toughest, sweetest, saddest, funniest, wisest songs I know”‘ and the Washington Post noting that “…Dylan has to rank as the single greatest artist modern American pop music has produced.” Robert Christgau gave the album an A+ rating in the Village Voice, where it topped the annual Pazz & Jop Critics Poll.

Over the years, the songs on The Basement Tapes have haunted and perplexed fans, with the recordings themselves representing a Holy Grail for Dylanologists. What’s on the rest of those reels?

The Basement Tapes Complete brings together, for the first time ever, every salvageable recording from the tapes including recently discovered early gems recorded in the “Red Room” of Dylan’s home in upstate New York. Garth Hudson worked closely with Canadian music archivist and producer Jan Haust to restore the deteriorating tapes to pristine sound, with much of this music preserved digitally for the first time.

The decision was made to present The Basement Tapes Complete as intact as possible. Also, unlike the official 1975 release, these performances are presented as close as possible to the way they were originally recorded and sounded back in the summer of 1967. The tracks on The Basement Tapes Complete run in mostly chronological order based on Garth Hudson’s numbering system.

BOB DYLAN – THE BASEMENT TAPES COMPLETE:
THE BOOTLEG SERIES VOL. 11

(all songs written by Bob Dylan unless otherwise noted)

CD 1
1. Edge of the Ocean
2. My Bucket’s Got a Hole in It
(written by Clarence Williams)
3. Roll on Train
4. Mr. Blue
(written by Dewayne Blackwell)
5. Belshazza
(written by Johnny Cash)
6. I Forgot to Remember to Forget
(written by Charlie A Feathers and Stanley A Kesler)
7. You Win Again
(written by Hank Williams)
8. Still in Town
(written by Hank Cochran and Harlan Howard)
9. Waltzing with Sin
(written by Sonny Burns and Red Hayes)
10. Big River (Take 1)
(written by Johnny Cash)
11. Big River (Take 2)
(written by Johnny Cash)
12. Folsom Prison Blues
(written by Johnny Cash)
13. Bells of Rhymney
(written by Idris Davies and Peter Seeger)
14. Spanish is the Loving Tongue
15. Under Control
16. Ol’ Roison the Beau
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
17. I’m Guilty of Loving You
18. Cool Water
(written by Bob Nolan)
19. The Auld Triangle
(written by Brendan Francis Behan)
20. Po’ Lazarus
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
21. I’m a Fool for You (Take 1)
22. I’m a Fool for You (Take 2)

CD 2
1. Johnny Todd
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
2. Tupelo
(written by John Lee Hooker)
3. Kickin’ My Dog Around
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
4. See You Later Allen Ginsberg (Take 1)
5. See You Later Allen Ginsberg (Take 2)
6. Tiny Montgomery
7. Big Dog
8. I’m Your Teenage Prayer
9. Four Strong Winds
(written by Ian Tyson)
10. The French Girl (Take 1)
(written by Ian Tyson and Sylvia Tyson)
11. The French Girl (Take 2)
(written by Ian Tyson and Sylvia Tyson)
12. Joshua Gone Barbados
(written by Eric Von Schmidt)
13. I’m in the Mood
(written by Bernard Besman and John Lee Hooker)
14. Baby Ain’t That Fine
(written by Dallas Frazier)
15. Rock, Salt and Nails
(written by Bruce Phillips)
16. A Fool Such As I
(written by William Marvin Trader)
17. Song for Canada
(written by Pete Gzowski and Ian Tyson)
18. People Get Ready
(written by Curtis L Mayfield)
19. I Don’t Hurt Anymore
(written By Donald I Robertson and Walter E Rollins)
20. Be Careful of Stones That You Throw
(written by Benjamin Lee Blankenship)
21. One Man’s Loss
22. Lock Your Door
23. Baby, Won’t You be My Baby
24. Try Me Little Girl
25. I Can’t Make it Alone
26. Don’t You Try Me Now

CD 3
1. Young but Daily Growing
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
2. Bonnie Ship the Diamond
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
3. The Hills of Mexico
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
4. Down on Me
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
5. One for the Road
6. I’m Alright
7. Million Dollar Bash (Take 1)
8. Million Dollar Bash (Take 2)
9. Yea! Heavy and a Bottle of Bread (Take 1)
10. Yea! Heavy and a Bottle of Bread (Take 2)
11. I’m Not There
12. Please Mrs. Henry
13. Crash on the Levee (Take 1)
14. Crash on the Levee (Take 2)
15. Lo and Behold! (Take 1)
16. Lo and Behold! (Take 2)
17. You Ain’t Goin’ Nowhere (Take 1)
18. You Ain’t Goin’ Nowhere (Take 2)
19. I Shall be Released (Take 1)
20. I Shall be Released (Take 2)
21. This Wheel’s on Fire
(written by Bob Dylan and Rick Danko)
22. Too Much of Nothing (Take 1)
23. Too Much of Nothing (Take 2)

CD 4
1. Tears of Rage (Take 1)
(written by Bob Dylan and Richard Manuel)
2. Tears of Rage (Take 2)
(written by Bob Dylan and Richard Manuel)
3. Tears of Rage (Take 3)
(written by Bob Dylan and Richard Manuel)
4. Quinn the Eskimo (Take 1)
5. Quinn the Eskimo (Take 2)
6. Open the Door Homer (Take 1)
7. Open the Door Homer (Take 2)
8. Open the Door Homer (Take 3)
9. Nothing Was Delivered (Take 1)
10. Nothing Was Delivered (Take 2)
11. Nothing Was Delivered (Take 3)
12. All American Boy
(written by Bobby Bare)
13. Sign on the Cross
14. Odds and Ends (Take 1)
15. Odds and Ends (Take 2)
16. Get Your Rocks Off
17. Clothes Line Saga
18. Apple Suckling Tree (Take 1)
19. Apple Suckling Tree (Take 2)
20. Don’t Ya Tell Henry
21. Bourbon Street

CD 5
1. Blowin’ in the Wind
2. One Too Many Mornings
3. A Satisfied Mind
(written by Joe Hayes and Jack Rhodes)
4. It Ain’t Me, Babe
5. Ain’t No More Cane (Take 1)
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
6. Ain’t No More Cane (Take 2) (T
raditional, arranged by Bob Dylan)
7. My Woman She’s A-Leavin’
8. Santa-Fe
9. Mary Lou, I Love You Too
10. Dress it up, Better Have it All
11. Minstrel Boy
12. Silent Weekend
13. What’s it Gonna be When it Comes Up
14. 900 Miles from My Home
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
15. Wildwood Flower (written by A.P. Carter)
16. One Kind Favor
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
17. She’ll be Coming Round the Mountain
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
18. It’s the Flight of the Bumblebee
19. Wild Wolf
20. Goin’ to Acapulco
21. Gonna Get You Now
22. If I Were A Carpenter
(written by James Timothy Hardin)
23. Confidential
(written by Dorina Morgan)
24. All You Have to do is Dream (Take 1)
25. All You Have to do is Dream (Take 2)

CD 6
1. 2 Dollars and 99 Cents
2. Jelly Bean
3. Any Time
4. Down by the Station
5. Hallelujah, I’ve Just Been Moved
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
6. That’s the Breaks
7. Pretty Mary
8. Will the Circle be Unbroken
(written by A.P. Carter)
9. King of France
10. She’s on My Mind Again
11. Goin’ Down the Road Feeling Bad
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
12. On a Rainy Afternoon
13. I Can’t Come in with a Broken Heart
14. Next Time on the Highway
15. Northern Claim
16. Love is Only Mine
17. Silhouettes 
(written by Bob Crewe and Frank C Slay Jr.)
18. Bring it on Home
19. Come All Ye Fair and Tender Ladies
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
20. The Spanish Song (Take 1)
21. The Spanish Song (Take 2)

* * * * *

BOB DYLAN- THE BASEMENT TAPES RAW:
THE BOOTLEG SERIES VOL. 11

(all songs written by Bob Dylan unless otherwise noted)

CD 1
1. Open the Door, Homer (Restored version)
2. Odds and Ends (Alternate version)
3. Million Dollar Bash (Alternate version)
4. One Too Many Mornings (Unreleased)
5. I Don’t Hurt Anymore (Unreleased)
(written by Donald I Robertson and Walter E Rollins)
6. Ain’t No More Cane (Alternate version)
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
7. Crash on the Levee (Restored version)
8. Tears of Rage (Without overdubs)
(written by Bob Dylan and Richard Manuel)
9. Dress it up, Better Have it All (Unreleased)
10. I’m Not There (Previously released)
11. Johnny Todd (Unreleased)
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
12. Too Much of Nothing (Alternate version)
13. Quinn the Eskimo (Restored version)
14. Get Your Rocks Off (Unreleased)
15. Santa-Fe (Previously released)
16. Silent Weekend (Unreleased)
17. Clothes Line Saga (Restored version)
18. Please, Mrs. Henry (Restored version)
19. I Shall be Released (Restored version)

CD 2
1. You Ain’t Goin’ Nowhere (Alternate version)
2. Lo and Behold! (Alternate version)
3. Minstrel Boy (Previously released)
4. Tiny Montgomery (Without overdubs)
5. All You Have to do is Dream (Unreleased)
6. Goin’ to Acapulco (Without overdubs)
7. 900 Miles from My Home (Unreleased)
(Traditional, arranged by Bob Dylan)
8. One for the Road (Unreleased)
9. I’m Alright (Unreleased)
10. Blowin’ in the Wind (Unreleased)
11. Apple Suckling Tree (Restored version)
12. Nothing Was Delivered (Restored version)
13. Folsom Prison Blues (Unreleased) (written by Johnny Cash)
14. This Wheel’s on Fire (Without overdubs)
(written by Bob Dylan and Rick Danko)
15. Yea! Heavy and a Bottle of Bread (Restored version)
16. Don’t Ya Tell Henry (Alternate version)
17. Baby, Won’t You be My Baby (Unreleased)
18. Sign on the Cross (Unreleased)
19. You Ain’t Goin’ Nowhere (Without overdubs)

Musicians:
Bob Dylan
Robbie Robertson
Rick Danko
Richard Manuel
Garth Hudson
Levon Helm

(Lead vocals are sung by Bob Dylan. Harmony and instrumentation are unknown because all involved were multi-instrumentalists and vocalists, and no records remain.)

Bron: BobDylan.com

aug
25
2014

David Van Reybrouck over Tsjêbbe Hettinga

LEEUWARDEN – In de laatste Zomergasten-aflevering van dit seizoen prees de Vlaamse schrijver David van Reybrouck de Friese dichter Tsjêbbe Hettinga, van wie hij verschillende gedichten vertaalde naar het Nederlands. Bij de herdenkingsdienst voor Hettinga in 2013 sprak Van Reybrouck een herdenkingsrede uit. Zijn centrale stelling: Hettinga was een kosmopoliet die niet neerkeek op de keuterboer.

Door David van Reybrouck

“Laat de poëzie een troost zijn”, opperde iemand vorige week. We hebben het allemaal geprobeerd de afgelopen dagen. Maar troost? De verzen van de grote Tsjêbbe Hettinga kronkelen juist van de levenslust, de zinnelijkheid, de kleuren en de kalveren. Ik werd er alvast alleen maar verdrietiger om.

En toch zou het Tsjêbbe onrecht aandoen om hem louter als vitalistische, Friese Heimatdichter te typeren. Veulens en vaarzen genoeg in zijn oeuvre, daar niet van, maar er was ook plaats voor tweetakt, beatniks en pin-ups. Al op de cover van zijn eerste bundel, het in eigen beheer uitgegeven ‘Yn dit lân’ uit 1973, prijkte een Afrikaans masker, getekend door zijn vriend en klasgenoot Jelle Kaspersma. Dit lânwas altijd meer dan Fryslân. Tsjêbbe dichtte over de kusten van Griekenland en de kerken van Barcelona, over New Yorkse nachten en Caraïbische luchten.

Tsjêbbe was een man van de wereld, een kosmopoliet die niet neerkeek op de keuterboer. De klei was hem net zo dierbaar als de albatros. Er school veel jazz in het Wad. Wie hem zijn epische verzen zag voordragen was diep onder de indruk. Hij speelde saxofoon op de taal, zijn verzen rolden op de golven van zijn adem, elk gedicht was een branding van verlangen.

Zijn vlezige, gespierde verzen maakten hem verwant aan de landelijke, hitsige poëzie van Hugo Claus, Ter Balkt en Lucebert. Maar doen net zo goed denken aan Walt Whitman, Dylan Thomas, Breyten Breytenbach of aan de Caraïbische Nobelprijswinnaar Derek Walcott. Diezelfde volvette beeldtaal, diezelfde kleurenpracht. Want niemand in de Lage Landen heeft zo intens over kleuren gedicht als hij die ze enkel nog herinnerde.

Je kan Tsjêbbes werk op twee manieren lezen: snel en traag. Beide zijn goed, zolang je maar geen sleutel op de deur zoekt: er is geen sleutel, en eigenlijk ook geen deur. Er is enkel een duinpan. Ga er rustig in liggen en luister, luister naar de zee, het helmgras en de strandplevieren. Lees het dan opnieuw, traag nu. De woordenkolk ontrafelt zich tot heel scherpe, filmische beelden.

Doordat ik enkele van zijn gedichten vertaald heb leerde ik hoe concreet en tastbaar zijn werk was. Tsjêbbe was geen hermetische dichter. Weet je wie een hermetische dichter is? Tsjêbbes kat. Toen ik voor het eerst aan een vertaling werkte, zag ik dat Tsjêbbe op zijn laptop werkte met een oortje in. Hij hoorde hoe een digitale damesstem las wat er stond. Weliswaar op zijn Hollands, Friese spraaksoftware bestond nog niet. Plots stak de kat de keukentafel over. Op weg naar de vensterbank liep-ie parmantig over het toetsenbord. Tsjêbbe had het niet gemerkt. Meteen daarna kraakte het oortje iets langgerekts en vervaarlijks vol medeklinkers. Tsjetsjeens oorlogsgereutel. “Wat staat hier nou toch?” riep Tsjêbbe uit, bezorgd over zoveel experimentele poëzie.

In zijn brieven was Tsjêbbe overigens wel een aanhanger van het principe: waarom het eenvoudig maken als moeilijk ook gaat. ‘Sorry voor een laat antwoord’ werd bij hem:

“Onder het ijzingwekkende zwiepen der maartse staarten van winters piepend Friesland heb ik jou, die al even kleurrijk was geworden als je bladgroen Brussel, laten ondersneeuwen ergens onvindbaar op de papierwitte Poolse tot directe sneeuwblindheid leidende ijsvlakten van deze niet vlakker denkbare deelstaat.(…) Kortom, in al mijn niet opgedoken witheid voel ik me als de verschrikkelijke sneeuwman die zijn schaatsen heeft vergeten aan het gehakte wak waaraan de Innowyt zit te vissen.”

Hoort u ook zijn stem die weer eens smakelijk vertelt? Schrijven was voor hem: peuzelen aan de vette varkensribbetjes van de taal.

Heel uniek was zijn manier om afscheid te nemen onderaan een mail. Zijn slotzinnen waren een meteorologische dienst op zich.

“Met naar natuurijs hunkerende warme Friese groet” was nog vrij sober. Hoe langer ik hem kende, hoe woester de afsluiting: “Met vriendelijke groet uit een dit jaar voor de tweede maal met kwakende kikkers voorjaar vierend de laatste kieviten uitzwaaiend Friese.”

Afscheid nemen. Tsjêbbe deed het in stijl, met die enthousiaste gretigheid die hem zo eigen was, genereus en warm en groots. Ne schone mens, zeggen ze in Vlaanderen. Zo schoon dat ge er af en toe van moet janken. Zoals toen hij schreef: “Met hartelijke groet uit het zich aan nachtelijke beelden van regen en wind weemoed en vriendschap overgevende Friese. ”

Zo schoon dat ge er af en toe moet van janken. Janken van droefenis, natuurlijk, maar ook van dankbaarheid omdat zo’n schone mens uw levenspad heeft gekruist.

Afscheid nemen. Moge rust ook jou deel zijn om te kunnen geven. En dank je, Tsjêbbe. Dank je.

Bron: LC.nl

aug
24
2014

Harold S. Kushner – Als ‘t kwaad goede mensen treft

sVnjbosDWi5P7hmAMrUb

Harold Kushner (1935) is een gepensioneerd Amerikaans rabbijn. Nadat zijn zoon Aäron op 14-jarige leeftijd overleed aan progeria, werd Kushner gedwongen om opnieuw na te denken over het kwaad in de wereld. Het sterven van de kleine Kushner zette het goed-kwaad-beeld van pa totaal op zijn kop.

De rabbijn leefde tot aan Aärons dood met het idee dat de God van de Thora de Almachtige was. De Eeuwige heeft alles in Zijn hand, wat er gebeurt komt uit Zijn hand. Maar het bericht van progeria tastte dat Godsbeeld aan. Want Kushner, een eerlijk man naar eigen zeggen, trof geen enkel blaam. Waarom moest hij en zijn gezin zo lijden onder de agressieve ziekte van zijn zoon?

Kusher was een goed mens, zijn vrouw evenzo, en zijn kinderen was niets te verwijten. Waarom trof hem dan toch dit kwaad? Na een analyse van onder meer het boek Job en de evolutie-leer, concludeert de Joodse leider dat het God allemaal uit de hand is gelopen. God is geen almachtige, want als Hij dat wel was geweest, strafte Hij niet goede mensen met kwaad.

‘Almachtig’ betekent dat God ook het kwaad zou willen en zou toekennen aan de mens, en dat kan niet de bedoeling zijn. Nee, God is de God die naast mensen komt staan en ze ondersteunen en kracht geven. Ingrijpen kan Hij niet, want in dat geval had Hij natuurlijk voorkomen dat goede mensen werden gestraft.

Dit vind ik een triest beeld. Er is totaal geen hoop voor de Joodse leraar. Geen uitzicht dat er uiteindelijk definitief wordt ingegrepen door de Voorzienige. Niet het vertrouwen dat er niets buiten Gods wil omgaat – wat nog iets anders is dan dat Hij ook het kwade aan de mensheid toekent. Je zou wensen dat Kushner weer op zijn oude denkbeelden terugkomt.

N.a.v. Harold S. Kushner – Als ‘t kwaad goede mensen treft, uitgeverij Ten Have Baarn, derde druk 1984

aug
23
2014

Wapenstilstand

Angela Merkel heeft in Kiev gepleit voor een wapenstilstand tussen de strijdende partijen in Oost-Oekraïne. Groot nieuws, natuurlijk. Want als de Duitse bondskanselier zich ermee bemoeit, is het nieuws van belang.

Maar wat voor nieuws is dit? Wat had ‘Angie’ dan moeten zeggen? Dat ze juist blij is dat er weer wordt gevochten in de voormalige USSR? Tuurlijk niet. Het is in feite on-nieuws. Laten we hopen dat de stille diplomatie het wint van hijgerigheid en wapengekletter.

aug
22
2014

Verzamelaar

Mannen zijn verzamelaars. Tenminste, dat is dat de biologen ons willen laten geloven. Een erfenis uit de tijd dat we nog op jacht gingen naar eten. Wat we hadden veroverd, wilden we bewaren voor schaarse tijden. Bewaren. Verzamelen.

Of die argumentatie klopt – die van de historische erfenis –, dat weet ik niet. Maar dat beeld van een verzamelaar herken ik wel een beetje. Dan niet in de zin van eten en drinken bijeen schrapen, maar wel het bewaren en zoeken van bepaalde dingen.

In mijn geval gaat het dan om boeken.

Of prozaïscher gezegd: het verzamelen van letters.

Ik heb wel een bepaalde voorkeur voor mijn boekenverzameling. Zoals boeken over Anne Frank, het Joodse meisje dat haar dagboek schreef in het Achterhuis. Boeken over Bob Dylan, zijn liedteksten, interpretaties en biografieën. De boeken van Nico Dijkshoorn, zijn column- en verhalenbundels, zijn romans, zijn zinnen. De (postume) verhalenbundels van wijlen Martin Bril, zijn scherpzinnige observaties, de verhalen van een chroniqueur. Bijbels, verschillende Bijbelvertalingen, Studiebijbels, Bijbeluitgaven, heruitgaven.

Dat soort dingen.

En waarom? Om één reden: om de zinnen in mij op te nemen.

Immers, niets is mooier dan de wereld te vereenvoudigen. In een zin.