Archive for april, 2015

apr
14
2015

Boekenweekgeschenk 2016

De Boekenweek van dit jaar is koud voorbij, of we weten wie het geschenk van volgend jaar gaat schrijven: Esther Gerritsen. We weten geen Boekenweekthema, we weten niet het onderwerp van het nieuwe boekje, we weten geen eerste zin. Het enige dat we weten is dat Gerritsen de eregast is op het Boekenbal 2016. Over elf maanden.

Het is haar van harte gegund hoor. Ik hoorde haar vanavond bij De Wereld Draait Door. Stiekem dacht ik kort aan Martin Bril. Jarenlang zorgde hij voor een verslag van wat er in Nederland gebeurde, vaak onzichtbaar vanwege de vanzelfsprekendheid der dingen. Als chroniqueur trok Bril door stad en land; eerst als columnist van Het Parool, later in dezelfde functie bij de Volkskrant.

Een romanschrijver was Bril niet – toegegeven. Maar literatuur was wel wat hij dagelijks via het papier de wereld in stuurde. Zeker nu zijn columns gebundeld in de winkels liggen, zie je een ontwikkeling van de schrijver.

Daarbij, Bril schreef in 2006 het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Okee, vooral een spel voor taalpuristen die strijden om zo min mogelijk fouten in moeilijke en onalledaagse woorden. Maar vooruit, je wordt niet gevraagd om de tekst hiervoor aan te leven als je hoofdredacteur bent geweest van de Perspex.

Postuum kan Bril natuurlijk geen Boekenweekgeschenk schrijven. Maar ik hoop op een soort bloemlezing van Brils werk, als geschenkje. In 2017 zou al vroeg zijn, maar waarom zou het niet kunnen in 2019, tien jaar na het overlijden van de wijlen columnist?

Ik blijf hopen. Tegen beter weten in.

apr
13
2015

Jazz

ArtKane

De Wereld Draait Door besteedde vanavond uitgebreid aandacht aan jazz-muziek. Aanleiding voor deze bijzondere aflevering, is het aanstaande vertrek van Radio 6 uit de ether. Radio 6 is de soul- en jazz-zender van Nederland.

Om de uitzending enigszins vorm te geven, werd een Nederlandse editie gemaakt van ‘Big Day in Harlem’. In 1958 kwamen 57 wereldberoemde jazz-musici bijeen voor een zwart-wit-foto in de New Yorkse wijk Harlem. Eenzelfde foto werd gemaakt voor de deur van de DWDD-studio, maar dan met honderd Nederlandse jazz-muzikanten.

Wie ontbrak bij de aanwezigen, was Benjamin Herman. Hij maakte met Jules Deelder een plaat toen de Rotterdamse Nachtburgemeester 65 jaar werd. En Benjamin Herman stond met zijn New Cool Collective in het voorprogramma van Doe Maar – De Kuip.

Ook in het voorprogramma van Doe Maar – De Kuip was Wouter Hamel. Hij was wél aanwezig bij De Wereld Draait Door. Hamel mocht zingen in de uitzending. Aan tafel kreeg Hamel een discussie met saxofonist Yuri Honing. De saxofonist vond dat jazz muzikale muziek is, Hamel vond dat jazz ook met vocalisten gepaard kan gaan.

Enfin. Dik drie kwartier jazz op de nationale televisie. Of het wat uitmaakt voor deze muziekstroom, weet ik niet. Ik heb genoten, dat wel. Omdat ik het gezien hoe groot de jazz-scene in Nederland is. Behoorlijk groot. En behoorlijk ondergewaardeerd.

apr
12
2015

Dylan

Behalve dat ik op dit blog mijn dagelijks leven in kaart breng, en de wereld vereenvoudig, houd ik ook een blog bij over Bob Dylan. Dit Dylan-blog is een nevenactiviteit van mij. En zoals het onderwerp al doet vermoeden, gaat het op dit blogspot-blog puur over Dylan.

Een Ander Zelfportret heb ik dit Dylan-blog genoemd. Directe aanleiding voor die naam is het samenvallen van de start van dat blog, en de release van The Bootleg Series 10: Another Self Portrait. Een andere reden voor deze titel is dat Bob Dylan een deel van mijn leven is, en dat alles wat ik er over schrijf in zekere zin ook over mezelf gaat. Een ander zelfportret van mij dus, dat blog.

Wat er zo bijzonder is aan Bob Dylan? Veel. Alleen al het feit dat de man al een kwart eeuw zo’n 80 tot 120 concerten per jaar geeft. Oké, vooruit: de laatste jaren zijn het er meer 80 dan 120. Maar toch, de singer-songwriter pur sang is wel jaarlijks zes maanden van huis. Daarbij lukt het Dylan om over zijn gehele carrière songs te schrijven die kwalitatief een zeer hoge norm hebben. Denk hierbij niet alleen aan Blowin’ In The Wind of The Times They Are a-Changin’, maar ook aan Tangled Up In Blue, Precious Angel, Blind Willie McTell, Red River Shore en Every Grain Of Sand.

Om maar een greep te doen uit het omvangrijke oeuvre.

En dan nog zijn performance. “Kritische” recensenten beweren dat Dylan zingt als een verkouden kraai op leeftijd, een verkouden schaap in het prikkeldraad, stembanden als schuurpapier (of andersom), een onbekende begeleidingsband, et cetera. Die commentaren snijden geen hout. Dat Dylan niet zingt zoals kandidaten voor een talentenjacht, dat hoeft ook niet. Juist die doorleefde stem (schuurpapier, kraai, verkouden) geeft een extra dimensie aan zijn teksten.

Daarbij gaat het Dylan steeds minder om hemzelf. Was het al jaren geen spectaculaire lichtshow tijdens zijn concerten, bij de laatste tournees staat Dylan meer en meer in het (half)duister. Het gaat bij Dylan niet om Dylan. Zijn muziek en zijn teksten zijn het belangrijkste.

Zoiets. Dat is wat ik met Dylan heb. En dat zegt dan ook gelijk iets over mij. Maar daar blog ik dus zijdelings over.

apr
11
2015

Rijbewijs

Een paar weken geleden ontving ik een brief van het RDW, de Dienst voor Wegverkeer. Deze overheidsinstantie kondigde aan dat mijn rijbewijs eind mei zou verlopen. En dat ik daarom actie moest ondernemen om mijn rijbewijs te verlengen. Alsof ik niet wist dat mijn roze papiertje zijn geldigheid verloor.

Ik haalde mijn rijbewijs in mei 2005, een periode waarin veel lopende projecten werden afgerond. In die periode slaagde ik voor mijn havo-examen. Het was mijn tweede middelbare school-examen. Drie jaar eerder, in 2002, haalde ik mijn mavo-diploma, als laatste van de mavo-lichting; het schooljaar erna werd voor het eerst het vmbo-examen afgenomen.

In dezelfde periode deed ik belijdenis van mijn geloof. De ochtend van mijn belijdenis werd een nichtje van mij gedoopt, ’s middags werd de aandacht op mij gevestigd.

Enfin.

Het RDW liet weten dat ik me moest melden bij het stadskantoor in Leeuwarden. Wel op afspraak, want het verlengen van een rijbewijs moet goed gereguleerd worden. Via internet maakte ik die afspraak, en zo mocht ik me vrijdagmiddag melden aan het loket. Bij de afdeling van de rijbewijzen.

Ik had alles bij me wat ik volgens de brief van het RDW moest meenemen: uiteraard de brief zelf, een pasfoto volgens officiële richtlijnen, mijn oude papieren rijbewijs en mijn paspoort. Voor de volledigheid had ik ook een afdruk gemaakt van de digitaal gemaakte afspraak, zodat mij niet kon worden gezegd dat ik geen afspraak had bij de ambtenaar van dienst.

Het rijbewijs werd door de juffrouw achter de balie nauwkeurig bestudeerd. Ze controleerde het nummer dat op het papier stond. Ik gaf haar voor de volledigheid ook mijn paspoort, dat ze voor de vorm ook even bekeek. Het was niet nodig om deze mee te nemen, gaf ze aan.

Nadat alle gegevens correct waren en mijn geboortedatum en adres waren gecontroleerd, overhandigde ik de mevrouw mijn pasfoto. Vervolgens moest ik het aanvraagformulier ondertekenen. Binnen de lijntjes, werd mij vriendelijk doch dwingend verzocht.

Toen alle formaliteiten waren afgerond, zei de ambtenaar: “Dan gaan we nu over tot de betaling.” Het klonk alsof ik weer examen deed. ‘Doe daar maar even de hellingproef.’ ‘Kunt u hier ook fileparkeren?’ ‘We gaan hier maar even keren op de weg.’

Voor het nieuwe rijbewijs moest ik 38,45 euro betalen. Een opmerkelijk bedrag, want het is nergens op afgerond. Geen 40 euro, zelfs niet afgerond op 50 cent. Maar wie was ik om daar over iets te melden? Blijkbaar vindt de overheid het belangrijk om een vreemd bedrag te vragen, om zo te laten zien dat het bedrag is opgebouwd uit verschillende elementen en de burger dus geen loer wordt gedraaid.

Maar misschien wordt de burger op deze manier juist wel een loer gedraaid.

Nadat het pinapparaatje de betaling had goedgekeurd, overhandigde de juffrouw mij de pinbon en het afhaalbewijs. “Volgende week vrijdag ligt het nieuwe rijbewijs voor u klaar bij de ontvangstbalie. Misschien ook wel eerder, maar dan krijgt u een sms van ons. U moet uw oude rijbewijs meenemen om in te leveren.”

Dat was een tegenvaller. Ik was gehecht aan mijn papieren versie. Een tastbare herinnering aan vervlogen dagen. Maar helaas moet ik me voegen in de vaart der volkeren. Ook voor mij geldt de regel dat het verleden moet worden ingeleverd en ik met een soort creditcard me moet identificeren aan de wegpolitie.

Binnen tien minuten was ik klaar. En met bijna veertig euro minder. Minister Schultz van Haegen mag blij zijn met zo’n plichtsgetrouwe burger als ik.

apr
10
2015

Rokjesdag

Martin Bril - Rokjesdag

Gisteren werd er druk over gespeculeerd: morgen (vandaag dus) zou het wel eens Rokjesdag kunnen zijn. Reden is de warme dag in april. En hoewel het inderdaad vandaag een mooie zonnige dag is, vermoed ik dat wijlen Martin Bril deze dag niet als Rokjesdag zou betitelen.

Bril is de naamgever van deze dag, en in zijn columns kwam hij er regelmatig op terug. Krap drie weken voor zijn sterven, legde Bril uit wat Rokjesdag precies is. “Rokjesdag is die ene dag in het voorjaar dat alle vrouwen als bij toverslag een rok dragen met daaronder blote benen.”

Dat is dus iets anders dan wat wij van Rokjesdag vinden, dat bij elke warme dag (20 graden Celcisus in De Bilt) blootbeens over straat gaan. Dat nadert namelijk de Van Dale-definitie: eerste warme lentedag (waarop de vrouwen voor het eerst in hun bloesje op straat lopen).

Ik citeer met grote liefde Bril’s laatste Rokjesdag-column, van 2 april 2009: “Hoe weten alle vrouwen dat het rokjesdag wordt? Er is geen tamtam, en het wordt niet op radio en televisie aangekondigd. Het gaat dus om een voorgevoel dat duizenden vrouwen op hetzelfde moment bezoekt.”

Weg dus met alle voorspellingen over Rokjesdag wel of niet. Ik heb vanmiddag even in de stad gekeken of er bij toverslag vrouwen met blote benen rondliepen. Hoewel ongeveer de helft van de mensen op straat vrouw was, heb ik geen enkele vrouw of meisje kunnen betrappen op blote benen. Geen rokjes, zelfs niet met een legging eronder. Wel veel spijkerbroeken.

Maar die tellen niet mee voor Rokjesdag.

De weervooruitzichten zien er somber uit. De temperatuur gaat de komende dagen weer omlaag. We moeten weer even wachten voordat De Bilt aangeeft dat het weer een zomerse dag wordt. Maar ja, voor een beetje Rokjesdag zijn we niet afhankelijk van wat de media erover roepen.

Vrouwen zijn autonoom genoeg om deze feestdag zelf te bepalen.

apr
09
2015

Bonhoeffer

Vandaag is het 70 jaar geleden dat Dietrich Bonhoeffer door de nazi’s werd opgehangen. Bonhoeffer was aan het begin van de vorige eeuw een belangrijk Duits theoloog, die vanuit zijn religieuze overtuiging streed tegen het nazi-bewind. Zo hielp hij onder meer joden uit Duitsland vluchten, en was hij betrokken op de moordaanslag op Hitler in 1944.

Vanwege zijn verzet, werd Bonhoeffer opgepakt en kwam hij via verschillende concentratiekampen uiteindelijk in concentratiekamp Flossenbürg terecht, waar het doodsvonnis werd uitgevoerd. Het bleek voor hem niet het einde van zijn leven, maar juist het begin.

Vorig jaar was ik een maand in Berlijn, en heb ik onder meer het Bonhoeffer Haus aan de Marienburger Allee 43 bezocht. Een bijzonder pand, waar vader Bonhoeffer als psychologisch arts werkte. Maar ook het pand waar Dietrich werd opgehaald door de SD.

Een inspirerend figuur, die Bonhoeffer. Een mooi boek over Bonhoeffer is De beker der gramschap van Mary Glazener. Een historische roman, die goed in beeld brengt hoe Bonhoeffers wereld in elkaar zat.

Bonhoeffer zeventig jaar dood. ‘Slechts’ één verhaal van de vele slachtoffers van de nazi’s.

apr
08
2015

Stille week

Vorige week was het de Stille Week. In deze week wordt de lijdenstijd van Jezus herdacht. In de laatste week tot aan Zijn dood (vanaf Palmpasen, het moment dat Hij op een ezel Jeruzalem binnenkwam) wordt zijn lijden “gevierd”.

Ik was er niet. Ik was in de Stille Week niet online. Dat was niet omdat ik geen internet had, of het gevreesde writer’s block had. Het was omdat ik zelf een Stille Week had. Bewust, om aan mezelf te werken. Maar vandaag ben ik er weer. De komende tijd hoop ik weer dagelijks te bloggen, maar pin me er niet op vast.

Tijdens het Paasweekend heb ik veel gedacht aan muziek. Immers, het mag wel wat rauwer in de lijdenstijd. Veel Bob Dylan. Wat te denken als In The Garden, Ain’t Talkin, Pay In Blood? Of Johnny Cash, 1 Corinthians 15:55. Er is nog veel meer te noemen. Maar misschien moet dat volgend jaar, een geheel eigen Stille Week.

Bob Dylan, eind deze week begint hij aan het zoveelste hoofdstuk in zijn Never Ending Tournee, ditmaal door de Verenigde Staten. In juni volgt een tournee door Europa, waarbij hij -helaas, helaas!- geen Nederland aandoet.

Er is nog zoveel meer waarover ik in de afgelopen anderhalve week niet heb geschreven, en wat ik zou kunnen inhalen. Maar dat doe ik niet. Het enige dat ik wilde vertellen, is dat ik er weer ben.

Online. Gelukkig.