Archive for juli, 2015

jul
25
2015

Westerstorm

We maken ons op voor een zomerse westerstorm, die aan de kust windkracht 9 kan gaan halen. Wie met de caravan op pad gaat, doet er verstandig aan om een dag later te vertrekken. Of gewoon om niét te vertrekken. Vluchten binnen Europa worden door KLM niet uitgevoerd, vanwege het weer. Mensen op het water moet eveneens opletten voor de zware windstoten. Code geel, de 25e zomerstorm sinds 1901.

Is het inderdaad iets om zorgen over te maken? Ik weet het niet. Uitkijken moeten we sowieso, ongeacht of het een storm is of niet. Ik herinner me van de vakanties van vroeger, die we in Zeeland beleefden, dat het zeker de eerste dagen altijd onweerde. ‘Als de familie Tromp komt, gaat het onweren,’ was een gevleugelde uitspraak van het gastgezin waar we een huisje huurden.

En als het dan onweerde, stonden wij als kinderen te kijken. En te tellen hoe ver het onweer van ons verwijderd was. We waren diep onder de indruk, maar bleven wel kijken. Misschien moeten we dat met de zomerstorm ook wel doen: onder de indruk zijn en blijven kijken.

jul
24
2015

Woordenschat

‘Kanye West en Eminem hebben groter vocabulaire dan Bob Dylan’, kopte Nu.nl gisteren. De nieuwssite baseerde zich op een onderzoek van Musixmatch, dat het vocabulaire van de verschillende artiesten onderzocht. Rapper Eminem gebruikte 8.818 verschillende woorden in zijn liedjes en voert de lijst aan. Tweede is Jay-Z met 6.899 woorden, Kanye West is met 5.069 woorden de vierde. En Bob Dylan staat vijfde met 4.883 verschillende woorden.

Volgens Nu.nl is Kenny G de hekkensluiter met slechts 809 verschillende woorden. Overeenkomst tussen alle artiesten is dat ze meer dan honderd nummers hebben gemaakt.

Wat zegt zo’n onderzoek? Is een artiest die heel veel verschillende woorden gebruikt, ook per definitie intelligenter dan zijn collega met minder woorden? Hoe hoger opgeleid (en dus een hogere intelligentie), hoe meer woorden je tot je beschikking hebt. Met een bredere vocabulaire kun je je makkelijker handhaven in de samenleving – je kunt je in ieder geval makkelijker wenden tot ander taalgebruik.

Maar tegelijk geldt ook dat in de beperking zich de meester toont. Sommige mensen kunnen veel zeggen met weinig woorden, anderen hebben veel woorden nodig om weinig tot niets te zeggen. Wat betreft de poëzie, zit daarin niet de kracht dat de dichter van dienst zich beperkt weet tot een enkel woord?

jul
23
2015

Seculiere muziek

Zou je seculiere muziek mogen gebruiken voor een kerkelijke activiteit? Kun je niet-religieuze muziek inzetten om ongelovigen tot je christelijke boodschap te trekken? Het televisiespel The Passion (van EO en KRO) vindt sinds jaar en dag van wel. Het lijdensverhaal van Jezus Christus wordt muzikaal begeleidt door Nederlandstalige muziek, popsongs die op het eerste en vaak ook tweede gezicht niks met religie te maken hebben.

Volgens mij is niets mis met het inzetten van die niet-religieuze muziek. Het is vergelijkbaar met wat de apostel Paulus heeft gedaan bij Areopagus – aansluiten bij de heersende cultuur. Ging het in Athene om de onbekende god, in de popmuziek wordt doorgaans niet gesproken over een onbekende god of een hogere macht.

Niet letterlijk, althans.

Let maar eens op, in sommige (Nederlandstalige) nummers zit een boodschap waar je als christen iets mee kunt. Een aanzet, voorzet. Zolang je er niet te gekunsteld over doet, kun je het uitstekend gebruiken in je contact met niet-gelovigen.

jul
22
2015

Updates

Ik heb een netbook met Windows. Een netbook is een laptop, maar dan een slag kleiner. Een mini-laptop, zo je wilt. Vraag me niet welke editie van Windows op mijn netbook staat; ik kan met mijn computertje wat ik wil. Schrijven, internetten. Wat wil een mens tegenwoordig nog meer?

Ik niets.

Daarom baalde ik vandaag van Windows. Het was weer tijd voor de hoognodige updates. Die updates worden geïnstalleerd als de computer wordt afgesloten. Wat dan volgt is een wat blauwig scherm met de mededeling: Sluit de computer niet af.

Dat heb ik dan ook niet gedaan. Ik ben een volgzaam type. Maar het duurde me wel lang. Tot twee keer toe heb ik de computer afgesloten om updates te laten plaatsen. Bij de eerste keer waren het 63 updates, de tweede keer moesten 122 updates worden geïnstalleerd.

Nu ben ik voorlopig klaar, gok ik gemakshalve. Geen idee trouwens, waar die updates aan besteed zijn. Als mijn computertje het maar doet.

En dat doet-ie.

jul
21
2015

Berlijnse notities: The Wall – live in Berlin

Vandaag precies 25 jaar geleden voerde Roger Waters zijn rockopera The Wall op. In het ongedeelde Berlijn, op het stuk niemandsland tussen de Potsdamer Platz en de Brandenburger Tor. De voormalige bassist van Pink Floyd was niet alleen, maar had een keur van rasartiesten meegenomen naar de Duitse hoofdstad.

The Band gaf acte de présence in de personen van Garth Hudson, Rick Danko en Levon Helm. Van Morrison was aanwezig. Sinead o’Connor was ook van de partij. Joni Mitchell zong ook, evenals Bryan Adams. Een prima gezelschap, daar op de grens tussen wat nog geen jaar eerder Oost- en West-Berlijn was.

Berlijn.

Ik heb er een maand gewoond, ik ken de plek waar Roger Waters zijn show gaf. Ter gelegenheid van dit jubileum heb ik de dubbel-elpee van dit optreden maar weer eens gedraaid. Vier plaatkanten met muziek uit Berlijn. Inmiddels dus ook een kwarteeuw oud.

Maar sommige muziek en sommige steden zijn tijdloos.

jul
20
2015

Meditatie ‘Ken je mij?’

Vertrouw jij mij? Waarom? Kan ik jou vertrouwen? Waarom? Maar ik ken je niet, ik weet niet eens je naam.

Wat is vertrouwen? We vertrouwen op een goede afloop – of juist niet: “Ik vertrouw het maar niks.” De Dikke van Dale zegt over vertrouwen: “met zekerheid hopen, geloof in iemands goede trouw en eerlijkheid”. Waar halen we die zekerheid vandaan? En waarom hebben we geloof in iemands goede trouw en eerlijkheid?

We baseren het op ‘resultaten uit het verleden’. Ik ben een paar maanden geleden aangereden door een auto, toen ik al fietsend een rotonde wilde oversteken. Ik had voorrang als fietser en ik vertrouwde erop dat de automobilist de voorrangregels in acht nam en ik vertrouwde erop dat het goed ging, zoals het altijd is goed gegaan en zoals altijd de verkeersregels zijn gehouden door andere verkeersdeelnemers. In het verleden behaalde resultaten…

Vertrouwen heeft te maken met kennen. Je herkent een situatie en je weet hoe je moet handelen. Je kent mensen en weet wat je aan ze hebt. Je herkent een bepaald soort mensen, je vertrouwt op iemand omdat hij bij dezelfde club hoort, hetzelfde shirt draagt. Je weet hoe iemand is en daar vertrouw je op.

Ken je jezelf? Vertrouw je jezelf? Ben je zelf te vertrouwen? Of stellen we ons niet teleur? Wie kent zichzelf enorm goed? We zijn er koortsachtig naar op zoek, naar het zelf, naar authenticiteit. Dat zit in ons allemaal. Ik heb een liedje meegenomen waarin dezelfde vraag wordt gesteld: wie ben ik? Laten we daar nu eerst naar luisteren.

Trijntje Oosterhuis – Ken je mij?

Het lied begint met een refrein. Wie ben ik? Ben ik te vertrouwen? Wie ben ik en wie is de ‘jij’ in dit gedeelte?

Het eerste couplet → het gaat hierin over iemand die letterlijk van buitenaf kijkt. Er wordt een handreiking gegeven wie die ‘jij’ is uit het refrein. Maar het is nog een vraag, nog zoekend, aftastend. Is het iemand die totaal anders is dan ik? En die ik, dat is iemand die koud en hooghartig is, de ander is dat dus niet.

Het tweede couplet → het slaat terug op het eerste couplet: hier moet je naar kijken, hier woon ik, hier staat mijn huis, mijn levensbehoeften. Roep je? Hier ben ik! Je zoekt? Hier!

Het derde couplet → dit is een antwoord op de vraag uit het refrein. Het antwoord is één woord, een naam wat alles zegt. Iemand van buiten af, een mens die mij volledig kent, mijn zuiverste zelf is. Ik zou willen dat die iemand tegen mij zegt: ‘Ik ben jou, sterker nog: ik ben’. Is dat een herkenbare naam? Kennen we die naam ergens van?

Het vierde couplet → wie kent je zó goed? Voor wie is niets verborgen? Iemand totaal anders dan ik ben. Heb jij me gezien, bij de hand genomen, zonder dat je je voor mij schaamt? Is dat mij overkomen, door niet zomaar de eerste de beste? Zou dat niet veel te veel waar zijn, vraagt Trijntje zich af – en nee, dat is niet veel te veel waar, want het is een bewerking van psalm 139.

Lezen: psalm 139: 1 – 18 (volledige tekst, NBV)

In psalm 139 bezingt David de lof op God, Die hem overal ziet en Die hem in de moederschoot heeft gemaakt. Dit leerdicht drukt de verwondering uit van de psalmdichter voor de goddelijke vermogens. God kent nauwelijks al zijn daden, gebaren en gedachten (vs. 1-6); op geen enkele plaats is hij afwezig of ver weg van de psalmdichter (vs. 7-12); heel zijn bestaan (vanaf de dag van zijn verwekking tot aan die van zijn dood) is bij God bekend en ligt in zijn handen (vs. 13-18).

Vs. 7-12: er is voor de zanger geen enkele manier om te ontsnappen aan deze kennis: nergens in het heelal is een plek waar God niet aanwezig is om de gelovigen te leiden en vast te houden (vs. 7-10) en nergens is het te duister voor God om hem te zien (vs. 11-12). De neiging om te ontvluchten (vs. 7) zou te wijten kunnen zijn aan een schuldig geweten of aan een verlangen naar onafhankelijkheid, maar dat is onwaarschijnlijk: deze verzen scheppen juist vreugde in het feit dat God hem wil ‘leiden’ – waar hij alleen maar beter van wordt – en vasthouden. Er is geen plaats waar hij buiten Gods zorg valt (zie 139: 5).

Al verdween ik in de eindeloze ruimte (en we hebben gezien aan New Horizons hoe ver dat is, met Pluto, negen jaar en vier miljard kilometer ver), ook daar zou Uw hand mij geleiden. En al liep het uit op de dood, U bent daar, wat de aard van deze dood ook mag zijn.

Het leven kan tot een hel worden. ‘Maar al bedde ik mij in de hel – Gij zijt daar.’ (vs. 8) (…) In de diepten is Hij er en zijn hand geleidt mij. (Hij is immers zelf ook ter helle gegaan).

Hoe goed is het om te weten dat je gekend wordt. Dat er Iemand is die jou beter kent dan je jezelf kent, die jou niet laat vallen op momenten dat je jezelf misschien laat vallen, momenten waarop je twijfelt of wanhoopt aan jezelf. Want hoe vaak moeten we niet erkennen dat we ons zelf niet echt kennen, dat we niet weten wat er woelt in ons. ‘Ik weet niet wat in mij is’, zegt Huub Oosterhuis in zijn nieuwe, vrije vertaling van psalm 139, ‘hoeveel, hoe weinig’. Maar jij, vraagt hij aan de Eeuwige: ‘weet je mij beter dan ik?’ Er is iemand die met ons begaan is omdat zijn bestaan met het onze vervlochten is, vanaf de moederschoot. Hij is het die ons omgeeft en koestert, die ons warmte en geborgenheid geeft, een onontkoombare nabijheid, die ons niet oordeelt en veroordeelt, maar ons wel doorgrondt en peilt, die weet wat in ons gaande is, beter dan wij het zelf weten. Wij hoeven niet koortsachtig op zoek naar ons diepste zelf. Het is al gevonden en het is geborgen. Het is in vertrouwde handen, die ons niet laten vallen. Het is goed.

jul
19
2015

Vertrouwen

“Ik ben dertien jaar niet meer naar een kerkdienst geweest,” vertelde de man die mij aanschoot, “deze bijeenkomst is de eerste sinds al die tijd.”

De man sprak me aan na afloop van een ochtendbijeenkomst van een evangelisatie-project in de provincie, waar ik moest (s)preken als dominee. Ik vertelde dat ik uit Leeuwarden kom, een stad die de man wel kende, omdat hij wel eens voor zijn werk naar de vliegbasis moest.

Zodoende raakten we aan de praat en vertelde hij dat hij dus voor het eerst in dertien jaar weer in een ‘kerkdienst’ was geweest. Niet dat hij het geloof in God vaarwel had gezegd, zeker niet. Maar zijn kerkbezoeken waren verwaterd. Persoonlijke omstandigheden, legde hij mij uit. Nu had hij een nachtje bij zijn broer op de camping gelogeerd en wilde gewoon even kijken bij de samenkomst van het evangelisatie-project.

Ik hield een verhaal over vertrouwen. Een boodschap en een setting qua liederen dat hem wel vertrouwd was. Of deze samenkomst ook een aanzet was tot weer een meer frequenter kerkbezoek, heb ik niet ter sprake gebracht. Het zou zomaar kunnen zijn dat deze meneer weer naar de reguliere kerk gaat.

Het is een gebed waard.

jul
18
2015

Publiek

Elke dag minimaal één stukje schrijven en publiceren. Dat is de opdracht die ik mezelf een aantal jaar geleden heb gegeven. Die opdracht vervul ik nog steeds – uitzonderingen bevestigen de regel. Die uitzonderingen zijn er wel degelijk. De week dat ik in Turkije ben geweest, bijvoorbeeld. De keren dat ik met E&R heb meegedaan. Die dagen na mijn rotonde-ongeluk. Momenten dat het me fysiek niet lukte om een stukje te publiceren. Wel te schrijven, maar zonder de mogelijkheid om het de digitale ether in te slingeren.

De afgelopen weken heb ik ook niet elke dag gepubliceerd op dit blog, hoewel dat met mijn eigen fysieke gesteldheid weinig mee van doen had. Nee, dit keer was het een kwestie van techniek. Een lastig en ingewikkeld gebeuren, waar ik als eenvoudige jongen weinig kaas van heb gegeten. Gelukkig word ik op technisch gebied ondersteund door mijn webmaster.

Enfin. Zoals het nu uitziet, werkt alles weer volgens het oude en vertrouwde principe. En kan er weer dagelijks worden geschreven. En kunnen die stukjes weer worden gedeeld met het publiek.

jul
17
2015

Publiceren

Als een schrijver geen woorden meer kan geven aan zijn gedachten, is dat het einde van zijn leven. Was getekend, Anneke Stehouwer, de weduwe van columnist Martin Bril. Dat ik geen woorden meer kon vinden voor mijn gedachten, was gelukkig niet het geval. Ook had ik geen gebrek aan inspiratie. Immers, overal zit een verhaal in.

Ik heb de laatste dagen wel kunnen publiceren, maar helaas niet op mijn eigen weblog. Wel op mijn andere zelfportret en op de site van Omroep LEO. Schrijven is nooit een groot probleem voor me en ik zit ook nooit om een onderwerp verlegen. Voor alles is een woord en alles is voldoende om over te schrijven.

Zelfs over niets kan worden geschreven.

Maar dat komt de volgende keer aan bod.

jul
14
2015

Quatorze Juillet

Helaas, helaas. Een Fransman heeft vandaag niet de etappe in de Tour de France gewonnen. Chris Froome was de snelste renner vandaag, in de eerste bergetappe van de editie van 2015. En dat is altijd jammer. Voor de Fransen dan. Want het is vandaag Quatorze Juillet – 14 juli, de nationale feestdag.

Het is deze dag in 1789 dat de Franse Revolutie begon. Vrijheid, gelijkheid, broederschap. Dat was de driewerf waarmee de moderne tijd werd ingezet. Wat zou het dan mooi zijn als ‘één van ons’ de etappe pakte. Juist op een dag als vandaag. Hard werken, in de brandende zon, in een flitsend fietspakje. Alles voor de eer.

Quatorze Juillet. 14 juli. Revolutie. Vandaag heeft de omwenteling niet plaatsgevonden. Misschien is dat ook wel de erfenis van 1789, dat we ons niet meer laten gek maken. Daar hebben we dan wel een Franse Revolutie voor nodig. En twee wereldoorlogen. Plus een Bosnische genocide en Afrikaanse hongersnood.

Verder hebben we veel gehad aan de vrijheid, gelijkheid en broederschap.