jul
19
2019

Afsplitsing

Author // frits_tromp1
Posted in // Modern Times

Kamerlid Femke Merel van Kooten is afgelopen week uit de Tweede Kamer-fractie van de Partij voor de Dieren gestapt. Zij gaat verder als Groep-Lid Van Kooten-Arissen. Vanwege de “schade” die Van Kooten de partij zou hebben toegebracht, is ze gelijk geroyeerd als lid.
Een afsplitsing van een fractie is een wat politiek-juridisch geheel. Kamerleden worden via een kieslijst van de partij gekozen, maar kennen geen last (of ruggespraak). Het betekent: zonder een bindend mandaat. Ieder Kamerlid is vrij om te stemmen zoals hij zelf wil. Juridisch is binding aan bijvoorbeeld een regeerakkoord niet mogelijk. Dat geldt niet alleen voor tegenstanders in een fractie van zo’n akkoord, maar evenzeer voor degenen die vóór stemmen. Er kan wel sprake zijn van een politiek-morele binding.
Dat je in een fractie komt te zitten, heeft dus te maken met die morele verplichting, niet met een grondwettelijke eis.
Nog niet eens zo heel lang geleden waren afscheidingen aan de orde van de dag. Die splitsingen kenden met name rondom de toenmalige Lijst Pim Fortuyn. Deze partij kende een turbulent bestaan, zeker toen de fractie een coalitiegenoot was tijdens het eerste kabinet van premier Balkenende. De spanningen tussen de ministers Herman Heinsbroek en vicepremier Eduard Bomhoff zorgden voor polarisatie bij de LPF’ers.
Zo verlieten onder andere Cor Eberhard en Winny de Jong de fractie en gingen verder als Groep-De Jong. Ook het politieke talent Joost Eerdmans verliet de fractie en nam zijn zetel mee. Wat ook gold voor Gerard van As en Hilbrand Nawijn, die voor de LPF minister van Integratie was. Eveneens Harry Wijnschenk verliet de fractie voortijdig. Om maar een handvol ex-LPF’ers te noemen.
Afsplitsingen kwamen en komen vooral voor ter rechterzijde van het politieke spectrum. De Boerenpartij heeft ook een geschiedenis met vertrokken partijgenoten, die als zelfstandig Kamerlid hun (korte) loopbaan vervolgden. Het grootste succes is voor Geert Wilders, die zijn Groep-Wilders tussen 2 september 2004 en 22 november 2006 uitbouwde tot de PVV.
Ook links kende afscheidingen. Jacques Monasch verliet eind 2018 de fractie van de Partij van de Arbeid. En senator Düzgün Yildirim vormde van 25 september 2007 tot 7 juni 2011 de fractie-Yildirim in de Eerste Kamer, dat hij als SP’er in 2007 betrad.
Overigens komen afsplitsingen ook in de beste kringen voor. De politicus Aad Wagenaar verliet in 1985 de fractie van de Reformatorische Politieke Federatie, nadat de fractie het vertrouwen in hem had opgezegd. Hij ging verder onder de naam Groep Wagenaar en probeerde als lijsttrekker van AR’85 in 1986 zijn politieke loopbaan te vervolgen; zonder succes.
Overigens is deze Arie Huibrecht Dignus (Aad) Wagenaar een geheel andere dan de gelijknamige journalist, die Settela Steinbach haar naam terug gaf. Dit meisje is te zien in de film over Westerbork, die Rudolf Breslauer in opdracht van kampcommandant Gemmeker maakte. Het fragment met haar blik is een iconisch beeld geworden van de Tweede Wereldoorlog; maar daar heeft de RPF’er dus niets mee te maken.
Kamerlid Femke Merel van Kooten is een zelfstandig opererend politica. Geen idee of zij vanuit de Kamer wil bouwen aan een nieuwe partij, of dat zij het mandaat volmaakt dat zij bij de afgelopen verkiezingen heeft gekregen. De kans is klein dat we veel van haar zullen horen.

Tags // , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Trackback from your site.

Leave a comment

You must be logged in to post a comment.