Berlijn

Morgen is het zover, dan stap ik in de trein richting Berlijn. Ik stap op in Leeuwarden, stap over in Zwolle en Almelo, en reis vanaf dit Overijsselse stadje rechtstreeks naar de Duitse hoofdstad. Daar zit ik dan vier weken; zaterdag 1 februari leg ik dezelfde route af, maar dan in omgekeerde richting. En maak je geen illusies, ik laat mijn huis niet onbewoond achter.
Berlijn. Mooie stad. Zes jaar geleden, in januari 2008, ben ik voor het eerst in deze stad geweest. Toen een week, met een groep van de School van de Journalistiek. Een ‘studieweek’. Bij de oriëntatie op deze werkweek, wist ik al vrij gauw dat ik naar Berlijn wilde gaan. Liever dan elke andere stad (zat daar Madrid ook tussen?) dat werd aangeboden.
En waarom Berlijn? Een gevoelsmatige kwestie, waarbij ik me vooral aangetrokken voel tot de absurde geschiedenis van de voormalige gedeelde stad. Mijn interesse bleek niet ongegrond; ik heb die week een schitterende week gehad.
In de voorbereiding op deze week, zagen we als Berlijngroep onder meer de film Das Leben der Anderen, hadden we Duitse les om ons te kunnen redden, en schreven we alvast wat artikelen om ons ook inhoudelijk voor te bereiden.

Eén van die artikelen ging over een documentaire over Conrad Schumann. Deze Oost-Duitse onderofficier sprong over het prikkeldraad, dat in augustus 1961 de stad in tweeën deelde – niet veel later begon de DDR met het bouwen van een fysieke muur om de Oost-Berlijners binnen boord te houden.
Ik schreef ook een recensie over Das Leben der Anderen – maar dat is inmiddels een veelbesproken film.
Een ander artikel was een sfeerverslag van De’Ganew’s, een klezmerband uit Pankow (Berlijnse wijk). Het optreden beviel me wel, vooral de accordeonspeler. Een bijzondere man, die sprekend wat zenuwachtig was, maar met zijn instrument volledig in zijn element was.
In het najaar van 2010 ben ik er opnieuw geweest, ditmaal twee dagen. Het was de terugweg vanuit Auschwitz, waar ik met een groep ouderen ben geweest. Een bijzondere groep en een dito reis. Wat ik me van die reis onder meer herinner, is de goede sfeer. En de herinneringen die mijn reisgenoten hadden aan Oost- en West-Berlijn.
Waaronder het feit dat bij de grensoversteek Helmstedt-Marienborn sommige kentekens van auto’s werden genoteerd en doorgebeld naar de grensovergang aan het einde van de snelweg: op die manier werd gecontroleerd of een auto wel binnen de gestelde tijdsbepaling de weg over was gegaan, en niet ondertussen materiaal had gesmokkeld.
Nu sta ik aan de vooravond om voor vier weken naar Berlijn te gaan. Ik weet niet wat ik precies kan verwachten. Over vier weken weet ik hoe het is geweest in de grote wereldstad. En in de tussentijd zal ik verantwoording afleggen over mijn werkzaamheden.
Vanaf morgen beginnen mijn ‘Berlijnse Notities’.