nov
10
2017

Robotisering

Author // frits_tromp1
Posted in // Ds. van Zanten

Afgelopen week heb ik het boek Ik, Robot van Isaac Asimov gelezen. Het zijn negen korte sciencefictionverhalen, die tussen 1940 en 1950 verschenen in onder meer in het tijdschrift Astounding Science Fiction. Voor de editie van Nederland Leest 2017, schreef Ronald Giphart een tiende verhaal. Dit extra verhaal schreef Giphart met de robot Asibot.
De robots handelen volgens de Drie Wetten der Robotica:

Een robot mag een mens geen letsel toebrengen, noch laten overkomen.
Een robot moet door mensen gegeven orders uitvoeren, behalve als die orders in strijd zijn met de eerste wet.
Een robot moet zichzelf beschermen, zover als dat niet in strijd is met de eerste en tweede wet.

De verhalen worden in retrospectief verteld in het jaar 2057. Het boek eindigt met het toekomstbeeld dat de robots de leiding over de aarde hebben overgenomen. Wat er dan volgt, is een wereld zonder conflicten. Want dat is in strijd met de Wetten der Robotica. Een wereld waarin geen tekorten van eten en drinken zijn, maar ook geen overvloed. Al het voedsel wordt geproduceerd volgens de wet van het noodzakelijke: je krijgt wat je nodig hebt, niet meer en niet minder.
Ergo, het is een wereld volgens de wetenschap. Een beta-wetenschap, wel te verstaan. Die van de wis-, natuur- en scheikunde. Afgemeten werelden, waarin geen ruimte meer is voor creativiteit, verveling, conflict (ook een confrontatie kan soms nuttig zijn voor een mens!), en wat dies meer zij.
Gelukkig is er nog een laatste restje fundamentalisten, het Genootschap voor de Mensheid, die niets ziet in de functie van robots. En ik moet zeggen dat ik wel wat sympathie voel voor dit Genootschap. Niet dat er iets mis is met robots – zij kunnen nauwkeurig werk doen in bijvoorbeeld ziekenhuizen, kunnen snel en goed werk verrichten in fabrieken en kunnen geestdodend werk overnemen zonder moe te worden.
Maar toch, ik ben meer een alfa-persoon. Kunst, cultuur, literatuur, muziek, theologie, het omgaan met elkaar, dat gaat alles verloren bij enkel een robot-samenleving. Mensen zijn veel meer dan dingen die je kunt instellen. Ik ben dus ook blij dat in Ik, Robot dit Genootschap van de Mensheid het laatste woord heeft.
Hoewel ik een aantal “zakelijke” elementen uit het boek wel herken. Het feit dat je je alleen richt op feiten. “Ik zie, ik merk, ik constateer, ik houd me alleen bezig met…”
Maar dat is weer voer voor een ander verhaal.

Tags // , , , , , , , , , ,

Trackback from your site.

Leave a comment

You must be logged in to post a comment.