apr
13
2019

Stroffelstiennen #2

Author // frits_tromp1
Posted in // JournalistFrits

DRACHTEN Leerlingen van het Drachtster Lyceum hebben vrijdagmiddag op vier plaatsen in Drachten de Stroffelstiennen opgepoetst.
De Stroffelstiennen, in het Duits stolpersteine genoemd, liggen op de plaatsen waar in de Tweede Wereldoorlog de Joden woonden die door de Duitsers zijn vermoord in de vernietigingskampen. In Drachten zijn ze te vinden in de Kerkstraat (de steeg tussen de Zuiderbuurt en het Raadhuisplein), op Beter Wonen, in de stoep van de Stationsweg en op de Noordkade. De stenen zijn in juli 2016 gelegd op Beter Wonen en in oktober 2017 op de drie andere plaatsen. Het initiatief daarvoor is genomen door Sofia Krol, Jaap van der Wal en Willemien Terpstra-Vermeulen van Smelne’s Erfskip.

Buiging
De Stroffelstiennen zijn een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Zijn idee was dat er een straatsteen moest komen voor elke vermoorde Jood. De gedachte achter de stenen is dat je er over struikelt met je voeten, en daarna met je hoofd en je hart. Mensen moeten bukken om ze te kunnen lezen en op dat moment maken ze tegelijk een buiging naar de woning van de slachtoffers. Van zijn Stolpersteine zijn er door heel Europa al meer dan 60.000 geplaatst.
Het Drachtster Lyceum raakte bij het project betrokken omdat twee van de vermoorde Joden leerlingen van de school waren, David en Simon Turksma, die met hun ouders in de Kerkstraat woonden. Hun beide stenen zijn destijds betaald door een inzamelingsactie van de leerlingen. Het geld voor de overige stenen is dankzij een inzamelingsactie van Smelne’s Erfskip bijeengebracht.
Om de betekenis van de Stroffelstiennen levend te houden en de leerlingen te blijven betrekken bij het project, hebben de geschiedenisdocenten Gerrit Zandbergen en Annemiek Houwen samen met Smelne’s Erfskip besloten de stenen voortaan elk jaar te poetsen. Dat wordt in Duitsland jaarlijks gedaan op of rond 9 november, ter herinnering aan de Kristallnacht van 1938, toen in Duitsland Joden en hun bezittingen werden aangevallen. In Drachten is gekozen voor een dag in de buurt van 14 april, in 1945 de dag waarop Drachten werd bevrijd. In de lessen in die periode wordt ook aandacht geschonken aan de bevrijding van Drachten.

Deselde wei
’s Middags vertrokken vanuit de school aan de Torenstraat vier groepjes van ongeveer zes leerlingen naar de vier plaatsen in Drachten waar de Stroffelstiennen liggen voor de families Zilverberg (Beter Wonen), Jacob Turksma (Kerkstraat 3), Mozes Turksma (Stationsweg 113) en Veronica Esje van Leer-Zwarts (Noordkade 106). De groep die naar de Kerkstraat ging werd begeleid door Sofia Krol. “Sy rinne no deselde wei dy’t David en Simon ek alle dagen nei skoalle rûnen. Dat besef makket dat dy ferskriklike jierren noch tichterby komme,” aldus Krol. Jaap van der Wal en Willemien Terpstra-Vermeulen liepen met andere groepen mee.
De leerlingen Lotte Veen, Lieke Boomstra, Emma Couperus, Minke Bijzitter, Robert-Jan Aalders en Sem Bartels poetsten in de Kerkstraat om beurten op de kleine vierkante stenen om. Het vergde flink wat inspanning om de donkere aanslag te verwijderen, maar ze werden geholpen door Fenna Heeres, de kleindochter van Krol. Voor het poetsen werd koperpoets gebruikt, waarna de messing tekstschildjes met een droge doek werden opgewreven.

Paneel
Leerlingen die niet hoefden te poetsen verdiepten zich in de tekst van het herinneringspaneel, dat tegenover de stenen aan de muur van Café Het Raadhuys is bevestigd. “We hebben op school over deze jongens gehoord en je beseft nu heel erg dat het gewone leerlingen waren. Het had elk van ons kunnen overkomen,” vertelde Emma Couperus. Ook docente Annemiek Houwen noemde de nabijheid als belangrijkste element van dit project. “Een verhaal over de Tweede Wereldoorlog blijft toch wat abstract, maar als je beseft dat die beide jongens in het zelfde lokaal hebben gezeten en door de zelfde gangen liepen als jij, dan komt dat toch een stuk dichterbij.”
Na de poetsbeurt kregen de leerlingen een drankje aangeboden in Café Het Raadhuys. Dat was voorheen Café Van Leer en het werd opgericht en gerund door nazaten van Mozes van Leer, die als enige van zijn familie de oorlog heeft overleefd. Hij was ondergedoken en omdat hij getrouwd was met een niet-Joodse Friese boerendochter, werden hun twee kinderen als niet-joden beschouwd.

Bron: Drachtster Courant

Tags // , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Trackback from your site.

Leave a comment

You must be logged in to post a comment.