Het is koud als ik me meld bij het Joods Monument in Leeuwarden. Sinds jaar en dag sta ik bij de mezoeza tussen de Joodse School en de Grote of Jacobijnerkerk. Het is een locatie waar geen officiële ceremonie wordt gehouden. Daarvoor moet je in de Prinsentuin zijn, even verderop. Of in de Grote Kerk, waar al ruim voorafgaand aan de twee minuten stilte een dienst gaande is.

Overmorgen wordt in het hele land twee minuten stilgestaan bij de doden. De landelijke herdenking is op de Dam in Amsterdam en wordt sinds 1988 georganiseerd door het Nationaal Comité 4 en 5 mei, terwijl honderden andere comités plaatselijke herdenkingen organiseren. In de oorspronkelijke opzet ging het uitsluitend om de Nederlandse slachtoffers in de Tweede Wereldoorlog, maar sinds 1961 wordt officieel een ruimere definitie gehanteerd die alle Nederlandse oorlogsslachtoffers of omgekomenen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog omvat.

De animo was vaak groter dan het aantal beschikbare zitplaatsen: Open Joodse Huizen trok veel nieuwsgierigen naar Leeuwarden.